حریره کیش

بقاياي شهر حريره در راستا ساختمانهاي بندرگاه و دفاتر آن ، قابل ديدن است. بر پایه عقیده سازمان ميراث فرهنگي ، شهر حريره هشتصد سال دیرینگی دارد. دامنه پستي و بلندي‌ها و خرابه‌هاي شهر قديمي حريره حدود ۱۲۰ هكتار گستره دارد و روزگاري شهري بزرگ و آباد در منطقه بوده است.

دوران طلايي شهر حريره کيش از سال ۳۶۷ لغایت ۹۱۲ هجري قمري بوده‌است. آن چه امروز از اين شهر بر جاي باقیمانده حجمي از معماري شهري است. اما كمتر و به ندرت تاق‌ها و پوشش‌ها وقیمت تور کیش نوروز 97 سقف‌هاي سالمي بر جاي مانده است جز در پاره‌اي موارد كه پوشش‌هاي تاقي شكل سنگي از آسیب تخريب در امان مانده‌اند.

بندر شهر تاريخي حريره، يك شهر يك پارچه و متمركز با معماري برون‌گرا بوده و از معماري دفاعي و درون‌گراي ديگر شهرهاي تاريخي ايران در آن نشاني نيست. انتخاب اين دسته از جزيره براي ايجاد شهر حريره طبيعي‌ترين و معقول‌ترين گزینش بوده چرا كه کنار صخره‌اي مرتفع آن از سطح دريا تقريبا ده متر بلندتر است و هستی سه خليج و دماغه كه نقش بندرگاه طبيعي را دارد و همچنين درياي نسبتاً آرام‌تري از ديگر كرانه‌ها و سواحل جزيره خود عامل شكل‌گيري شهر در ساحل شمالي شده است. تاكنون عمليات اكتشافي باستان‌شناسي بقاياي شهر تاريخي حريره در سه گردآور مجزا انجام شده است.

خانه اعياني: منزل اعياني يادآور خانه‌هاي چندخانوار قديمي در تو فلات ايران و در شهرهايي چون يزد، اصفهان و كاشان است و يكي از نمونه‌هاي قديمي مسكن جمعي در حاشيه خليج فارس محسوب مي‌شود. علاوه بر گستره منزل و همچنين فضاهاي گوناگون و متنوع آن، كاشي‌هاي ستاره‌اي شكلي كه در اين منزل به دست آمده است، همانند كاشي‌هايي است كه زينت بخش بناهاي مهم ايلخاني ايران همچون بست سليمان و سلطانيه است. پيدايي اين مقدار كاشي كه يقيناً عنصر وارداتي به جزيره است نشانه مي‌دهد كه اين عمارت به يكي از ثروتمندان كيش تعلق داشته است.

بخش كارگاهي و صنعتي: اين مجموعه صحیح در كنار دريا ساخته شده و داراي معماري و فضاهاي ناشناخته‌اي است. مجموعه كانال‌هاي افقي و زيرزميني و چاه‌هاي متعدد در گوشه و كنار، مجموعه‌ي بسيار جالب و نادري را تشكيل مي‌دهد كه هنوز عملكرد آن‌ها صریح نيست، ولی به نظر مي‌رسد كه ارتباط مستقيم، با فعاليت‌هاي صيادي (صيد ماهي، مرواريد و مرجان) داشته و براي دسترسي آسان‌تر به دريا احداث گرديده است. شايد رزرو تور کیش  هم بتوان فرض كرد كه اين راهروها و كانال‌ها راه‌هاي مخفي بوده است كه در مواقع هجوم و تاختن اهالي شهري مي‌توانسته‌اند به طور اضطراري از آن ها کاربرد كنند.

مجموعه حمام: اين گردآور شامل حمامي است با صحن‌هاي متعدد و حصار آن به مساحت تقريبي ۵۰۰ مترمربع. سربينه و گرمخانه و تون گرمابه در جنوب بخش ذكر شده پیمان گرفته و بدست راهرو سرپوشيده‌اي متعلق به جدا شده است. دو خزينه كوچك و بزرگ در جنوب گرمخانه آخرين دسته ساختمان را تشكيل داده‌اند.

باستان شناسان معتقدند اين گرمابه كه شايد در نوع خویش از قديمي‌ترين حمام‌هاي ايراني باشد كه طي كاوش‌هاي باستان‌شناسي كشف و شناخته شده است، و دو دوره متمايز و مجزا از هم دارد (دوره ايلخاني – دوره تيموري) با پروا به ظرفيت اندک حمام و با در عقیده دریافت ديوار بيروني سراسري كه تا مجموعه عمارت اعياني كه در جنوب شرقي حمام و به فراز تپه‌اي بلند پیمان گرفته راستا يافته است. به عقیده مي‌رسد كه اين بنا حمامي خصوصي بوده و به صاحب مجموعه اعياني تعلق داشته است.