شهرزیرزمینی کیش

قنات کيش بيش از ۲۵۰۰ سال قدمت دارد و آب شيرين قابل شرب ساکنان جزيره را تامين مي‌کرده است. کاریز كيش از عقیده طول سلسله کاریز و يا عمق چاه‌ها قابل مقايسه با قنات‌هاى ديگر نقاط ايران نيست‌، ولی با پروا به شيب بسيار كم جزيره‌، چگونگى هدايت آب‌هاى زيرزمينى به سطح زمين در كيش بسيار مهم بوده و اثر مى‌دهد كه در زمان خویش از پيشرفته‌ترين روش‌ها براى حفر کاریز بهره‌گیری مى‌كردند.

امروزه گردآور کاریز با تغيير كاربري به يک شهر زير‌زميني شگفت‌انگيز بدل شده که بيش از ۱۰۰۰۰ متر مربع وسعت دارد و اکنون کاريز کيش خوانده مي‌شود.کارگزاران با تجربه دردسر تمام طراحي ها را کشيده و مي کوشند الی در پروژه بازسازي کاریز کيش (کاريزکيش) ضمن حفظ بافت تاريخي آن کاربري هاي جديدي از اين شهر زير زميني بدست آورند.

شهر زير زميني کاريز در فاز يک خویش به قسمت هاي پیش فروش تور کیش  مختلف از دسته غرفه هاي صنايع دستي ايران و جهان، رستوران سنتي و جديد، موزه سالن آمفي تئاتر سالن کنفرانس، گالري هاي هنري تقسيم و قابل سهم برداري خواهد بود. شهر کاريز در عمق 16 متري زير زمين پیمان دارد.

سقف آن هشت متر ارتفاع و بيشتر سقف آن مملو از سنگواره ، گوشماهی و مرجان هايي است که با نظر کارشناسي 270 تا 570 ميليون سنه دیرینگی دارد و تک تک آن شناسايي و داراي شناسنامه رسمي است.

کارگزاران شهر زير زميني بر اين باورند که دو ويژگي کاريز را در لیست ابنيه جهاني در خواهد آورد. اول اينکه کاريز در دل تنها جزيره مرجاني دنيا واقع است. دوم آنکه تنها بنايي است که سقف مملو از صدفها و مرجانهاي طبيعي است. صدفها و مرجان هايي که براي بازديد آنها دو مسیر وجود داشته، بازديد از دیرینکده هاي طبيعي يا غواصي در آبهاي آزاد و اکنون کاريز فصلي جديد و استثنايي در پيش روي تمامي دوستداران طبيعت گشوده که بي واسطه خواهند توانست از بزرگترين مجموعه مرجاني بازديد کنند.

گفتني است که خاک هاي استحصال شده از کاريز داراي خواص درماني زيادي است که در ” گل درماني” کاربرد هاي فراوان خواهد داشت. اين امر به اتفاق با خدمات گوناگوني همچون تاسيس مراکز اقامتي ، تجاري و تفريحي در زميني معادل 60000 متر مربع در روي زمين کاريز احداث خواهد گرديد. زمين سطحي کاريز به پارک وسيعي بدل خواهد شد که داراي دو تپه مرتفع خواهد بود. اين تپه ها از خاک هاي برداشت شده زير زمين ساخته شده و به چشم انداز بي نظير جزيره کيش دل خواهد شد.

اطلاعات بيشتر:

احداث قنات (کاريز) در انحصار ايرانيان بوده است و با پروا به دیرینگی شش هزار ساله قنات در ايران مي تاب صاحبان اصلي قنات را ايرانيان دانست.

کاريز واژه فارسي کاریز است و در ماضی متعلق به براي هدايت قیمت تور کیش  آبهاي زير زميني استفاده مي شده است.

با توجه به اينکه معمولا قناتها از ارتفاعات شروع شده و به سمبول(لاتین) مي رسند عظمت قنات دو هزار ساله کيش با بیشینه ارتفاع چهل و پنج متري در جزيره کيش منحصر بفرد مي باشد. جزيره کيش با توجه به اينکه بلندی چنداني ندارد، حفر و احداث قنات دو هزار ساله آن به دست ايرانيان خلاق در لايه گل مارن (مرگل) اهميت و ارزش اين قنات را بيش از پيش نمايان مي کند.

قنات قديمي کيش با طول پانزده کيلومتر که در درازا دو رشته از منطقه صفين و فرودگاه تا محل فعلي گردآور فرهنگي سياحتي شهر زيرزميني کيش به سه زنجیره تبديل مي شود و از اين محل مجددا با تبديل به يک رشته، به شهر قديمي حريره مي ريزد.

در طول مسير اين قناتهاي قديمي شمار زيادي چاه براي استحصال آب هستی دارد که پرتو دهنده آن است که در اين قنات آب هم به چهره ساکن و هم به سمت مظهر قنات جريان و حرکت داشته است. از آب اين کاریز براي مصرف آبياري فضاي سبز و مصرف شرب ساکنين بهره‌گیری مي شده و در عين حال کشتي ها نيز از آب جزيره کيش براي مصرف و فروش و يا معاوضه با گونه ها ديگر در کشورهاي حاشيه خليج فارس استفاده مي کردند.

آب شيرين کاريز حاصل از بارندگي هاي فصلي جزيره است که از مرجانها به چهره يک فيلتر طبيعي عبور و در لايه گل مارن جريان پيدا مي کند. گل مارن نوعي گل رس است که در حالت طبيعي نرم و نرمش پذير بوده و چنانچه در معرض هوا پیمان گيرد خشک و محکم مي شود. در مجموعه فرهنگي سياحتي شهر زير زميني کيش (کاريز) جهت نگهداری از اين گل ارزشمند ديوارهايي جلوي آن کشيده شده است. از گل مارن علاوه بر بهره‌گیری هاي درماني براي درد مفاصل با ترکيبات اضافي براي توليد آجر، کوزه و سيمان باره کاربرد ویژه قرار مي گيرد.

نکته قابل توجه اين است که اين کاريز ها به طوري استادانه و ماهرانه به دست ايرانيان باستان حفاري شده که با شيبي ملايم در درازا پانزده کيلومتر حرکت، هم از آب آن جهت آبياري بهره‌گیری شده و هم امکان برداشتن آن با چيزي شبيه به دلو نيز فراهم بوده است. پايابها مکاني پيش بيني شده براي فراهم شدن امکان برداشتن آب از کاريز است که در طول مسير کاريز شش پاياب وجود دارد که يکي از آنها در مجموعه فرهنگي سياحتي شهر زيرزميني کيش موجود و قابل نگریستن است.

در ماضی دور اهالي بومي نشين جزيره کوزه به دوش از اين محل آّب شرب خویش را تامين مي کرده اند. قدمت اين پايابها به بيش از 800 سال مي رسد. در گذشته دور ، به خصوص سده ها پنجم و ششم هجري که جزيره کيش مرکز تجارت خليج فارس و درياي عمان بوده آب آشاميدني جزيره کيش براي مصرف کشورهاي حاشيه خليج فارس از ارزش بسيار بالايي برخوردار بوده است.

سقف مرجاني کاريز کيش به قطر هفت متر که زماني بستر دريا بوده، مملو از صدف ها و آبزياني است که هم اکنون به چهره فسيل در سقف مرجاني مجموعه فرهنگي سياحتي شهر زيرزميني کيش قابل تماشا است.

آزمايشهاي اتمام شده در دانشگاه مونيخ آلمان بر روي فسيلهايي كه از سقف مرجاني دالانه به دست آمده اثر مي دهد اين سقف بين 53 لغایت 570 ميليون سنه قدمت دارد و شناسنامه گونه ها نرخ ویژه تور کیش مختلف آن در موزه شهر زير زميني کيش (کاريز) به نمايش گذاشته خواهد شد. اگر با دقت بيشتري به اين فسيلها نگاه كنيد لاك‌پشتي را مي‌بينيد كه از 570 ميليون سنه قبل خود را براي امروز ما جاودانه كرده است.

شهر زير زميني کيش (کاريز) با پروا به ويژگيهاي منحصر بفرد آن از آنگونه مرجاني بودن جزيره، آب شيرين قنات، هواي خنک در زير زمين و سقف مرجاني مملو از فسيلهاي با قدمت بسيار بالا در لیست مهمترين ابنيه جهاني قرار مي گيرد.